Bir web sitesi yayına çıktığı gün tamamlanmış gibi görünür; ama aslında yaşamı o gün başlar. Yazılım güncellenmeli, yedekler alınmalı, güvenlik açıkları kapatılmalı, alan adı ve SSL sertifikası zamanında yenilenmeli, küçük içerik değişiklikleri yapılmalıdır. Bakım sözleşmesi bu işlerin kimin sorumluluğunda olduğunu ve ne kadar sürede yapılacağını tanımlar.
Güncellemeler
Sitenin çekirdek yazılımı, eklentileri ve kullandığı kütüphaneler düzenli olarak güncellenir. Güncellemeler yalnız yeni özellik getirmez; çoğu zaman güvenlik açıklarını kapatır. Güncellemeyi doğrudan canlı sitede yapmak yerine önce bir test ortamında denemek, olası uyumsuzlukları kullanıcıya yansımadan yakalar.
Yedek
İyi bir yedek düzeni üç soruyu yanıtlar: ne sıklıkla, nerede ve geri yüklenebiliyor mu? Günlük otomatik yedek, sitenin bulunduğu sunucudan farklı bir yerde saklanmalıdır. Daha az bilinen ama en önemli adım geri yükleme testidir: hiç denenmemiş bir yedek, ihtiyaç anında işe yaramayabilir. Biz ayda bir kez rastgele bir yedeği test ortamına geri yükleriz.
İzleme
- Erişilebilirlik (uptime): site belirli aralıklarla kontrol edilir, kapandığında uyarı gelir.
- SSL: sertifikanın geçerliliği ve bitiş tarihi izlenir.
- Hız: ana şablonların hız ölçümleri düzenli tekrarlanır.
- Güvenlik: şüpheli giriş denemeleri ve dosya değişiklikleri izlenir.
Yenileme takibi
Alan adı, barındırma, SSL sertifikası ve kurumsal e-posta hizmetlerinin her biri farklı tarihlerde, farklı sağlayıcılarda yenilenir. Bir tanesinin unutulması sitenin ya da e-postanın bir gecede kapanması demektir. Bakım sözleşmesindeki her müşterimiz için bu tarihleri yazılımımızda takip eder, bitişe 60, 30 ve 7 gün kala hatırlatma göndeririz.
Aylık değişiklik saati
Sözleşmede tanımlı bir saat kadar küçük değişiklik bakım kapsamındadır: bir metnin güncellenmesi, yeni bir ekip üyesinin eklenmesi, bir kampanya bandının konması gibi. Kullanılmayan saatin bir sonraki aya devredip devretmeyeceği sözleşmede açıkça yazmalıdır.
Destek ve SLA
Bir sorun yaşandığında ne kadar sürede yanıt alacağınızı bilmek istersiniz. SLA (hizmet düzeyi anlaşması), önceliğe göre ilk yanıt ve çözüm sürelerini tanımlar. Örneğin:
- Acil (site kapalı, ödeme çalışmıyor): 1 saat içinde ilk yanıt.
- Yüksek (önemli bir özellik bozuk): 4 saat içinde ilk yanıt.
- Normal (içerik ya da görünüm sorunu): 1 iş günü içinde ilk yanıt.
- Düşük (öneri, küçük iyileştirme): 3 iş günü içinde ilk yanıt.
Destek talepleri e-posta yerine bir portal üzerinden açıldığında hem kayıt tutulur hem de sürenin nerede kaybedildiği görülür.
Aylık rapor
Bakımın görünmeyen bir iş olmaması için her ay kısa bir rapor gönderilir: yapılan güncellemeler, alınan yedekler, erişilebilirlik oranı, hız ölçümleri, açılan ve kapanan destek talepleri, yaklaşan yenilemeler.
Bakım sözleşmesi imzalamadan önce sorun
- Yedekler nerede tutuluyor ve en son ne zaman geri yükleme testi yapıldı?
- Güncellemeler önce test ortamında mı deneniyor?
- Alan adı ve barındırma hesapları kimin adına kayıtlı?
- Sözleşme biterse erişimler ve dosyalar nasıl devredilir?
Bakımın maliyeti neye göre değişir?
Bakım bedelini sitenin büyüklüğünden çok karmaşıklığı belirler. Entegrasyonu olmayan bir kurumsal site ile ödeme, kargo ve stok bağlantısı olan bir mağaza aynı izleme ve test yükünü taşımaz. Aylık değişiklik saati, SLA süreleri ve barındırmanın sözleşmeye dahil olup olmadığı da bedeli etkiler. Bu yüzden bakım tekliflerini karşılaştırırken yalnız aylık tutara değil, bu kalemlerin her birine bakmak gerekir.
Son soru özellikle önemlidir: alan adınız ve barındırma hesabınız her zaman sizin adınıza kayıtlı olmalıdır. İyi bir bakım sözleşmesi sizi ajansa bağlamaz; sitenizi güvende tutar.
Projenizi konuşalım. Brief sihirbazı iki dakikada kapsamı, süreyi ve önerilen ekibi çıkarır.
Brief’i başlat
